‘De Verborgen Parel. Het Aramese Erfgoed en de Syrisch-Orthodoxe Kerk’ is de volledige titel van een vierdelig naslagwerk over drieduizend jaar Aramese geschiedenis, van 1000 v.Chr. tot heden. ‘The Hidden Pearl’, de oorspronkelijk Engelstalige versie, werd ontwikkeld in een samenwerkingsverband van de Syrisch-orthodoxe Kerk van Antiochië en de Syriac Universal Alliance.

De SUA is, zegt Johny Messo, auteur van dit artikel, het wereldwijd vertegenwoordigende orgaan van de Arameeërs (ook wel ‘Suryoye’ genoemd). In 1999 heeft de VN haar een speciale consultatieve status verleend en als NGO erkend. Van ‘The Hidden Pearl’ is sinds kort een Nederlandse uitgave. Dit multimediale werk van drie boekwerken (band I-III) en drie video's (band IV) kan een instrument worden bij het behoud van de eigen identiteit van de christelijke Arameeërs.

 

De titel ‘De Verborgen Parel’ gaat terug op een uitdrukking van de 4e eeuwse Aramese kerkvader St. Efrem in een van zijn vele befaamde homilieën (zie kadertje). Hij mediteerde over de symboliek van de parel, waarin hij verschillende beelden zag. De Italiaanse producenten van de videodocumentaires waren zeer verheugd over deze korte en krachtige titel. Het rijke Aramese erfgoed is niet alleen grotendeels onbekend voor mensen buiten, maar ook voor mensen binnen de Syrische christengemeenschappen (Syrisch-orthodoxen, ‘Nestorianen’, Chaldeeërs, Maronieten). Het is daadwerkelijk een ‘verborgen parel’.

 

Waardevol naslagwerk
De Verborgen Parel heeft een encyclopedisch karakter. Dit maakt het tot een uiterst waardevol naslagwerk voor zowel Arameeërs als niet-Arameeërs. Met name wetenschappers als arameïsten, hebraïsten, theologen, arabisten en kerkhistorici zullen er hun voordeel mee doen. Het geeft een duidelijk overzicht over verschillende onderwerpen en bevat talrijke recente referenties naar uiteenlopende thema’s.


De Verborgen Parel spreekt over ruim drieduizend jaar Aramese cultuur, taal, religie en geschiedenis. De lacune van 1500 jaar Aramees (ca. 8e/7e eeuw v.Chr. tot en met de 7e/8e eeuw n.Chr.), die in de schaduw van de geschiedenis lagen, is dankzij dit moderne werk aardig opgevuld. De relevantie van de Aramese taal voor de historie van het Midden-Oosten, en in zekere zin zelfs van de wereld, wordt aangetoond.

Het vroege christendom wordt vaak ingedeeld in het ‘Latijnse Westen’ en het ‘Griekse Oosten’. Daarmee wordt een incompleet beeld geschetst. De Semitische wortels van de Bijbel en het christendom mogen niet over het hoofd worden gezien. Niet het gehele Nabije Oosten was gehelleniseerd in de vroegchristelijke periode, zoals menigeen aanneemt. De Aramese taal en cultuur floreerden in de hele regio. De Verborgen Parel wijst op de belangrijke rol van de Aramese christenen bij de kerstening van het Nabije Oosten. Het werk belicht de unieke waarde van het spirituele erfgoed van deze oosters-christelijke groepen, met bijzondere aandacht voor de Syrisch-orthodoxe tradities.

Vanaf de opkomst van de islam in de 7e eeuw tot en met de 20e eeuw hebben de Aramese christenen onder zijn heerschappij geleefd. Niettemin zijn de christelijke Arameeërs de leermeesters van de moslims geweest. De levendige ervaringen van de Aramese christenen met de religie, de taal en de cultuur van de moslims worden beschreven. Wat gebeurde er met het Semitische erfgoed van het apostolische christendom van de eerste eeuwen? De Verborgen Parel laat zien dat de hedendaagse Aramese kerkgemeenschappen hiervan de erfgenamen zijn. Hun historische tot en met de meest actuele ontwikkelingen komen aan de orde. Het merendeel van hun leden leeft thans in de diaspora.

 

De Parel
Op een zekere dag droeg ik een parel, o broeders.
Geheimenissen zag ik erin, o erfgenamen van het koninkrijk,
Beelden en symbolen van die Grootheid.
De parel werd een fontein en ik dronk er de mysteriën van de Zoon uit.

Ik legde de parel op de palm van mijn hand, o broeders,
zodat ik haar kon aanschouwen.
Ik bekeek haar van één kant;
De parel had gezichten van alle kanten.
De zoektocht naar de Zoon was onmogelijk, want de parel was een en al licht.

In haar schittering zag ik de Schitterende, die niet dof is.
En in haar schoonheid zag ik een groot mysterie,
namelijk het lichaam van onze Heer, dat rein is.
In haar onverdeeldheid zag ik de Waarheid, die niet verdeeld is.

(Homilie van St. Efrem († 373), vrij naar: Programmaboekje De Verborgen Parel, 7 maart 2002) .

 

Jongeren van de diaspora
Met de migratiestroom van de christelijke Arameeërs ontstond onder de opgroeiende diasporageneraties de zoektocht naar de eigen historische wortels. Dit was een van de voornaamste drijfveren voor de productie van De Verborgen Parel. In de diaspora dreigen de jongere generaties hun geloof, taal, cultuur, normen en waarden inclusief het besef van hun rijke erfgoed te verliezen. De Verborgen Parel kan gezien worden als het antwoord van de Syrisch-orthodoxe Kerk en de SUA op talrijke identiteitsvragen vanuit de eigen gemeenschap.

Als bestuursleden van de Suryoye Studentenvereniging Edessa en de Syriac Aramaic European Youth Committee-Holland (SAEYC) vonden wij het gepast om de recentelijk verschenen Nederlandse versie van De Verborgen Parel in première te laten gaan. We werkten samen met de Syrisch-orthodoxe Kerk, SUA-Holland en de Suryoye (Aramese) Federatie Nederland (SAFN). Het programma voor de presentatie van De Verborgen Parel was pas eind januari 2002 rond. Ongeveer dertig jongeren waren bereid ons te ondersteunen bij het organiseren van dit evenement op zo’n korte termijn – een hele uitdaging voor hen.

Donderdag 7 maart 2002 was het zover. De Verborgen Parel werd met succes gepresenteerd in CineStar te Enschede, een van de grootste bioscopen van Overijssel. Op deze historische dag voor de Syrisch-orthodoxen waren ruim 425 Aramese jongeren aanwezig. Er waren 37 eregasten.

Voornaamste eregast was onze bisschop, Mor Julius Yeshu Çiçek, die tevens gastspreker was. Een van de indrukwekkendste momenten op de avond was een interview met de Britse hoogleraar in de Aramese studies, professor Sebastian P. Brock van Oxford University, dat werd vertoond. Brock is verantwoordelijk voor de inhoud van De Verborgen Parel. Onze organisatie was zeer vereerd dat hij tijd vrij wilde maken voor dit interview, dat hij als auteur van De Verborgen Parel met veel enthousiasme gaf. Hierna werd deel I van de videobanden, ‘Het Oude Aramese Erfgoed’, gedraaid. Tot besluit van de avond was er gelegenheid voor vragen en discussie.

 

De toekomst van de parel
De hoop is dat De Verborgen Parel vooral als instrument zal dienen in het bewustwordingsproces van de eigen identiteit om daarmee assimilatie te bestrijden, maar integratie met behoud van het eigene te bevorderen. De kostbare schat, die nog altijd voor de wereld verscholen ligt, is opgegraven door bekwame parelduikers. Hoe zal de Aramese jeugd hierop antwoorden? Zal zij deze parel afstoffen, oppoetsen en wederom laten glimmen als nooit tevoren, om zo een schitterende parel door te geven aan het nageslacht? Zal zij de verantwoordelijkheid willen dragen om dit erfgoed te bewaren en te bewaken? De tijd zal het uitwijzen!

Zie ook de originele versie in Pokrof 49:3 (2002), pp. 6-7.

Omhoog